Mensen met overgewicht en obesitas moeten betere zorg krijgen

Obesitas is een chronische ziekte die langdurige zorg en begeleiding behoeft. Er moet adequate zorg komen voor de grote aantallen mensen met overgewicht en obesitas. Daarover zijn zorgverleners, zorgverzekeraars, beleidsmakers en patiënten het eens, zo bleek tijdens een werkconferentie van het Partnerschap Overgewicht Nederland. De nota overgewicht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport die deze week openbaar wordt, sluit aan bij deze visie.

Obesitas is chronische ziekte
Vandaag is een brochure verschenen met de resultaten van de werkconferentie die het Partnerschap Overgewicht Nederland (PON)* in samenwerking met De Rode Hoed in Amsterdam hield op 27 november 2008. De deelnemers aan de werkconferentie waren vertegenwoordigers van enkele tientallen organisaties die cruciaal zijn voor de preventie en zorg bij overgewicht en obesitas. Sleutelfiguren uit de wereld van zorgverleners, zorgverzekeraars, patiënten- en consumentenorganisaties en de overheid onderschreven unaniem de volgende stellingen:
1) Patiënten met obesitas moeten niet worden gediscrimineerd en gestigmatiseerd.
2) Patiënten met obesitas hebben recht op gepaste en toegankelijke ketenzorg.
3) Patiënten, zorgverleners en verzekeraars hebben daarbij ieder hun verantwoordelijkheid.
Obesitas moet beschouwd worden als een chronische aandoening die langdurige zorg en begeleiding nodig heeft, concludeerden de deelnemers. Deze constatering is belangrijk voor patiënten die obesitas nu erkend zien als ziekte en daarmee uitzicht krijgen op betere zorg. Ook is deze conclusie van belang voor zorgverleners die, wanneer zij intensieve en langdurige zorg nodig achten, dan verzekerd zullen zijn van een vergoeding.

Samen op weg naar betere organisatie en financiering van de zorg
Hoe de zorg voor overgewicht en obesitas er uit moet komen te zien, is op hoofdlijnen al af te leiden uit de vorig jaar verschenen CBO-richtlijn ‘Diagnostiek en behandeling van obesitas bij volwassenen en kinderen’. Dat er een op deze CBO-richtlijn gebaseerde zorgstandaard moet komen, is door alle betrokkenen tijdens de werkconferentie aanvaard.
De zorgstandaard, die het PON in 2009 ontwikkelt, zal beschrijven wat goede zorg voor overgewicht en obesitas is. Daarnaast zal de zorgstandaard beschrijven hoe deze zorg, die voor een groot deel in de eerste lijn wordt verleend, georganiseerd moet worden. Vastleggen wie de regie over de gehele behandeling heeft en welke competenties nodig zijn om onderdelen van de behandeling uit te voeren, komt de kwaliteit van de zorg ten goede.
Wat de rol van de patiënt is, zal de zorgstandaard ook beschrijven. De patiënt zal centraal staan, waarbij deze zoveel mogelijk de verantwoordelijkheid moet nemen voor de eigen gezondheid en daarbij optimaal ondersteund wordt door zorgverleners.
Verder zal de zorgstandaard zijn afgestemd met zorgstandaarden voor andere chronische aandoeningen zoals diabetes en hart- en vaatziekten en zal het accent verschuiven van behandeling naar preventie. Dit alles is een grote omwenteling, maar wel een waarvan men het nut en de noodzaak inziet.

Er rezen tijdens de werkconferentie echter ook meteen vragen over de praktische implicaties van de zorgstandaard op het gebied van competenties, capaciteit en niet in de laatste plaats financiering. Veel van de benodigde competenties zijn waarschijnlijk wel aanwezig in de huidige zorg. Tegelijkertijd ontbreekt voor de behandeling van specifieke groepen, zoals kinderen en adolescenten met ernstige obesitas, vaak nog de nodige kennis en ervaring. Aanvullend onderzoek op het gebied van de effectiviteit en doelmatigheid van verschillende behandelingen op lange termijn is broodnodig, evenals scholing.
Verder lijkt de capaciteit, om iedereen die daar baat bij zou hebben een optimale behandeling te geven, onvoldoende door een nog ontoereikende organisatie en financiering van de zorg.

De zorgstandaard vormt straks een waarborg voor kwaliteit van de zorg. Hij dient als uitgangspunt voor afspraken tussen zorgverleners en zorgverzekeraars over welke zorg voor vergoeding in aanmerking komt. De verbetering van de kwaliteit van leven van de patiënten en de kosteneffectiviteit van interventies moeten hierbij voorop staan, werd vastgesteld op de bijeenkomst.
Dit alles betekent dat er veel geïnnoveerd zal moeten worden in de zorg. Het PON zal hierbij de kennis en kunde van de bestaande zorgverleners optimaal positioneren.

* De zeventien partners van het PON zijn:
ActiZ, organisatie van zorgondernemers
Artsenvereniging Jeugdgezondheidszorg Nederland (AJN)
GGD Nederland
Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF)
Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP)
Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV)
Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
Nederlands Instituut van Psychologen (NIP)
Nederlandsche Internisten Vereeniging (NIV)
Nederlandse Obesitas Vereniging (NOV)
Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF)
Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD)
Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB)
Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH)
Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK)
Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN)
Zorgverzekeraars Nederland (ZN)

Meer informatie
Meer informatie over het Partnerschap Overgewicht Nederland en haar partners vindt u op www.partnerschapovergewicht.nl. Daar vindt u ook de brochure, inclusief deelnemerslijst, die vandaag is verschenen naar aanleiding van de werkconferentie van het PON: “Overgewicht en obesitas: een zorg voor ons allemaal. De stand van zaken na een jaar Partnerschap Overgewicht Nederland”.
Zodra de nota overgewicht van het ministerie van VWS verschijnt, zal deze ook te vinden zijn op www.partnerschapovergewicht.nl.