Inleiding: TNO Preventie en Gezondheid (TNO-PG) heeft van mei tot en met december 2004 een onderzoek uitgevoerd naar de rol die de leiding van kinderdagverblijven (KDV) en peuterspeelzalen (PSZ) kan en wil spelen bij de preventie van bewegingsarmoede, ongezonde voeding en/of overgewicht bij kinderen van nul tot vier jaar die gebruik maken van kinderopvang (KO = KDV en/of PSZ). Het onderzoek is gesubsidieerd door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (directie Sport).
Achtergrond: De prevalentie van overgewicht onder kinderen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Uit onderzoek is bekend dat de belangrijkste beïnvloedbare determinanten van overgewicht lichamelijke inactiviteit en ongezonde voeding zijn, ook bij zeer jonge kinderen (Moore et al., 2003; Reilly et al., 2004; Klesges et al., 1995). Door de ernst van de overgewicht pandemie bestaat er een dringende behoefte aan preventieve maatregelen; voorkomen is immers beter dan genezen. Wanneer preventieve maatregelen met betrekking tot overgewicht bij nul- tot vierjarigen naast de JGZ ook vanuit de KO worden genomen, lijkt de kans van slagen groter.
Doel van de studie: Het doel van het huidige onderzoek is: inzicht krijgen in de rol die de leiding van KDV en PSZ kan en wil spelen in de preventie van bewegingsarmoede, ongezonde voeding en/of overgewicht bij kinderen van nul tot vier jaar die gebruik maken van KO.
Methode: Met behulp van een focussed interview is inzicht verkregen in de opvattingen en ervaringen van leid(st)ers over de situatie met betrekking tot beweging(smogelijkheden) en voeding op KDV en PSZ. Op basis van informatie verkregen met het focussed interview en relevante literatuur is een vragenlijst ontwikkeld. Deze vragenlijst is uitgezet onder 50 KDV en 50 PSZ aangezien zij mogelijk op verschillende wijze een specifieke bijdrage zouden kunnen of willen leveren aan het voorkomen van bewegingsarmoede, slechte voedingsgewoonten en/of overgewicht bij nul- tot vierjarigen.
Conclusie: KDV en PSZ lijken op basis van de gevonden resultaten zeker een rol te kunnen en willen spelen bij de preventie van bewegingsarmoede, ongezonde voeding en/of overgewicht bij kinderen van nul tot vier jaar. De meeste leidsters geven aan bij voorkeur een rol als intermediair in te willen vervullen door ongezond bewegings- of voedingsgedrag dat zij bij een kind signaleren kenbaar te maken bij de betreffende ouders. Om een rol als intermediair goed in te kunnen vervullen is volgens velen eerst bijscholing over het belang van voldoende beweging en gezonde voeding nodig en zou een verwijsoverzicht ontwikkeld moeten worden waarop staat bij welke instanties de ouders en de leid(st)ers met vragen over voeding en beweging terecht kunnen. Tevens zouden bestaande beweeg- en voedingsschema’s verder geïmplementeerd en afgestemd moeten worden op de wensen en behoeften van de KO leid(st)ers.

Full text